Efficiënt ruimtegebruik van voor het ontwerp

Gewijzigd op 15/10/2013 door Gretel Kerkhofs

Duurzaam bouwen begint al vóór de architect zijn eerste pennentrek op papier zet. Zowel architect als bouwheer moeten vanaf het prille begin overtuigd en gemotiveerd zijn om samen een zo duurzaam mogelijke woning te realiseren. Het spreekt voor zich dat de vakkennis van de architect daarom van cruciaal belang is. Ook de bouwheer moet weten waar hij naartoe wil en moet zich een aantal pertinente vragen stellen.

Oriëntatie van je huis

Een duurzaam ontwerp profiteert maximaal van de energie die we gratis van de natuur krijgen. En dus moet je van bij het ontwerp rekening houden met een goede oriëntatie van je huis.

Dat kan bijvoorbeeld door weinig gebruikte ruimtes of kamers op de 'koude' noordkant te richten en de eigenlijke leefruimtes op de zuidkant. Hier kan je via grote ramen veel zonlicht en warmte naar binnen halen. Denk er wel aan dat die ramen in de zomer een serre-effect kunnen teweegbrengen, waardoor een goede zonwering of zelfs een koeling vereist is. Wist je dat elektrisch koelen meer energie verbruikt dan verwarmen?

Die extra kosten voor koeling of zonwering kan je nochtans gemakkelijk vermijden met behulp van een dakoversteek. In de zomer wanneer de zon hoog staat, houdt de oversteek de zonnestralen tegen, maar in de winter als de zon laag staat, krijgt ze vrij spel om gratis warmte en licht te leveren in de woning. Hetzelfde geldt voor een loofboom. In de herfst en winter is de boom kaal en houdt hij bijna geen zonlicht tegen. In de lente en zomer daarentegen staat hij in volle bloei en zorgt hij voor schaduw en koelte.

Meer over zonwering lees je in ons dossier Zonwering.


Niet te groot, niet te klein

Een duurzame woning is in de eerste plaats een woning die aangepast is aan jouw leef- en gezinssituatie. Een te grote woning zadelt je met nodeloze kosten op en verspilt alleen maar energie en materialen. Anderzijds mag de woning natuurlijk ook niet te klein zijn. Want dat komt de leefbaarheid niet ten goede en na enkele jaren dringt uitbreiding zich misschien al op. Dus: doe het beter in één keer goed.

Vermits ruimte en bouwgrond schaars en duur zijn, gaan we er zuinig mee omspringen. Dat heeft niet alleen met het aantal vierkante meters te maken, maar meer met een efficiënte benutting van de ruimte. Hier wordt ook de term 'compact' voor gebruikt. Compact bouwen betekent dus niet meteen 'klein' bouwen. Een compact gebouw heeft een eenvoudige vorm, weinig uitsteeksels of instulpingen. Zo krijg je weinig buitenwanden en toch veel nuttige binnenruimte.

De meest compacte bouwvorm is in feite de bol, maar dit is bouwkundig uiteraard moeilijk te realiseren. De kubus is echter ook een zeer compacte vorm. Een compact gebouw kost beduidend minder in materialen en werkuren dan een gebouw met dezelfde oppervlakte, maar met veel hoekjes en kantjes. Zo beperk je ook de geveloppervlakken waarlangs je energie verliest. De meerkost voor een dikker isolatiepakket is dan ook lager. Zo kan het toepassen van duurzame principes zelfs kostenbesparend werken. Per slot van rekening moet elke gebouwde vierkante meter ook betaald worden.


Tips voor een goed georiënteerd huis:

  • Haal de zon in de winter binnen, maar hou ze tegen in de zomer.
  • Denk goed na over de consequenties van je beslissingen, want je moet er een hele tijd mee leven

Bronnen: Centrum Duurzaam Bouwen & Kamp C

Meer weten over duurzaam bouwen?